Terugbetaling van invoerrechten: gronden, termijnen, verzoek

Invoerrechten worden terugbetaald als er te veel is geheven, als de goederen bij de vrijgave gebreken vertoonden of niet aan het contract voldeden en de EU ongebruikt weer verlaten, als de Douane zich vergist heeft op een manier die u niet kon zien, of op grond van billijkheid [1]. U dient het verzoek schriftelijk in bij de douane van de lidstaat waar de douaneschuld is meegedeeld, in Nederland bij Douane/Heerlen, binnen drie jaar na die mededeling of binnen één jaar bij afgekeurde goederen [1] [2] [11]. Bij een gewone invoer geldt de vrijgave als mededeling, bij een navordering de datum van de uitnodiging tot betaling [1] [11].

Zijn de rechten nog niet betaald, dan heet het kwijtschelding in plaats van teruggaaf [11].

De vier gronden in het douanewetboek

Bij artikel 119 moet de vergissing voor u redelijkerwijs niet te ontdekken zijn geweest en moet u te goeder trouw hebben gehandeld; een certificaat dat de autoriteiten van het land van uitvoer ten onrechte afgaven telt mee, tenzij het steunt op onjuiste gegevens van de exporteur [1]. Billijkheid vraagt een uitzonderlijke positie binnen de eigen branche [1]. Een aangifte die bij vergissing voor de verkeerde regeling of voor andere goederen is gedaan, kan binnen 90 dagen na aanvaarding ongeldig worden gemaakt [1] [2]. Hoe de Douane navordert en bij wie, leest u in naheffing door de douane.

Voor elke grond geldt [1]: onder 10 euro wordt alleen op verzoek terugbetaald, bij bedrog van de schuldenaar niets, en rente volgt alleen als de Douane niet binnen drie maanden na de beslissing betaalt. Een te hoge heffing die de Douane zelf ontdekt, betaalt zij ambtshalve terug.

Oorsprongsbewijs dat na de inklaring komt

Is de preferentie niet gevraagd omdat het bewijs ontbrak, dan is het meerdere boven het preferentiële tarief te veel geheven onder artikel 117 [1] [12]. Bij een tariefcontingent mag het contingent bij het verzoek niet uitgeput zijn, en anders mag het normale recht niet opnieuw zijn ingesteld [1]. Het originele oorsprongsbewijs gaat met het verzoek mee [13] en moet geldig zijn volgens de overeenkomst, zie de volgende paragraaf.

Een voorbeeld: katoenen T-shirts onder GN-code 6109 10 00 betalen zonder preferentie 12 % [10], bij een douanewaarde van 10.000 euro dus 1.200 euro. Uit Turkije komen industriële goederen in het vrije verkeer zonder douanerechten binnen met een A.TR-certificaat [9]; met een geldig certificaat voor de zending is die 1.200 euro te veel geheven [1] [5]. De gratis tool invoerrechten berekenen laat dat verschil voor elke goederencode zien.

Is het bewijs bij de invoer onderweg, dan kan een vereenvoudigde aangifte zonder het document: u betaalt het preferentiële bedrag en stelt zekerheid voor het verschil [13]. Het document moet er zijn binnen de termijn voor de aanvullende aangifte, in gerechtvaardigde gevallen ten hoogste 120 dagen na de vrijgave [2] [13].

UNCTAD en het Zweedse National Board of Trade schatten in 2018 dat importeurs in de EU jaarlijks 600 miljoen euro aan tariefvoordeel laten liggen, het meest bij invoer uit Zwitserland, Turkije, Zuid-Korea en Mexico [16].

Welke bewijzen achteraf nog tellen

• Verenigd Koninkrijk. Is bij invoer geen preferentie gevraagd, dan betaalt de EU het te veel betaalde recht terug als het verzoek binnen drie jaar na de invoer komt en steunt op een attest van oorsprong of op eigen informatie van de importeur [4]. Zie Importeren uit het VK.
• Zwitserland, en landbouw- en EGKS-producten uit Turkije. Voor beide gelden de herziene pan-Euro-mediterrane regels [7] [8]. Een EUR.1 kan tot twee jaar na de uitvoer achteraf worden afgegeven, en een na de uitvoer opgestelde oorsprongsverklaring telt als zij binnen twee jaar na de invoer wordt overgelegd [6]. Zie Oorsprongsverklaring op de factuur.
• Industriële goederen uit Turkije. Een A.TR-certificaat kan achteraf worden afgegeven als het bij de uitvoer door vergissingen, onopzettelijke verzuimen of bijzondere omstandigheden niet is afgegeven; te laat overgelegd wordt het aanvaard als de goederen binnen vier maanden na de afgifte zijn aangebracht [5]. Zie Importeren uit Turkije.
• APS-landen. Een na de uitvoer opgesteld attest van oorsprong telt als het uiterlijk twee jaar na de invoer wordt overgelegd [3].

Goederen met gebreken of niet volgens contract

Terugbetaling volgt als u goederen afkeurt die bij de vrijgave gebreken vertoonden, ook door beschadiging vóór de vrijgave, of die niet aan het contract voldeden [1]. Ze mogen niet gebruikt zijn, behalve om het gebrek vast te stellen, en moeten de EU verlaten, of met toestemming onder actieve veredeling, ook voor vernietiging, extern douanevervoer, een douane-entrepot of een vrije zone komen [1]. Uitgesloten is terugbetaling als het gebrek bij een test vóór de vrijgave te zien was, al in de prijs zat of als u de goederen daarna verkocht [1].

De termijn is één jaar [1]. Voor uitvoer of vernietiging geeft de Douane ten hoogste 60 dagen na haar beslissing; wie die mist verliest het recht, behalve bij onvoorziene omstandigheden of overmacht [3]. Een korting achteraf voor gebreken die er al vóór het vrije verkeer waren, loopt ook via een verzoek om terugbetaling [12].

Het verzoek indienen

Het verzoek komt van wie de rechten heeft betaald of moet betalen, een opvolger of een douanevertegenwoordiger met machtiging [3] [11]. Op het formulier "Verzoek Terugbetaling of kwijtschelding van invoer- of uitvoerrechten" kruist u REP aan voor terugbetaling of REM voor kwijtschelding; ondertekend gaat het met de bijlagen naar Douane, Postbus 3070, 6401 DN Heerlen [14]. Een brief mag ook, met dezelfde gegevens: onder meer het aangiftenummer of het nummer van de uitnodiging tot betaling, de rechtsgrondslag met code A tot en met E en uw rekeningnummer [11] [14].

De Douane kan de goederen laten aanbrengen of bewijs vragen dat het om dezelfde goederen gaat [3]. Binnen 30 dagen beoordeelt zij of het verzoek compleet is; de afhandelingstermijn is in principe 120 dagen [1] [11]. Loopt er bezwaar of beroep tegen de mededeling van de douaneschuld, dan ligt de termijn zolang stil [1]. Is de aangifte in België gedaan, dan gaat het verzoek naar de Belgische douane, omdat de lidstaat van mededeling bevoegd is [2].

En de btw bij invoer?

Een ondernemer die de goederen gebruikt voor belaste handelingen, trekt de btw bij invoer af als voorbelasting [15], dus meestal gaat het om de invoerrechten. Btw die via artikel 23 is verlegd, valt buiten de terugbetaling door de Douane; vraagt u btw terug die bij invoer is betaald, dan verklaart u dat u die niet aftrekt of de aftrek terugdraait [11]. Meer in Btw bij invoer en artikel 23.

Athren werkt naast uw douane-expediteur of uw eigen douaneafdeling, met de documenten die u hun al stuurt, en legt wat het had voorbereid naast de aangifte die is ingediend. Zo ziet u waar goederencode, oorsprongsbewijs of douanewaarde afwijken.